Πως ψηφίζουμε;

Τα προηγούμενα χρόνια οι εκλογές διεξάγονταν σαν το πρωτάθλημα της Σούπερλιγκ. Πριν ακόμα γίνουν γνωρίζαμε ποιος θα κερδίσει κι έτσι δεν υπήρχε το παραμικρό άγχος. Επίσης τα δεδομένα για τα λεγόμενα μικρά κόμματα ήταν λίγο πολύ γνωστά. Αυτό δημιούργησε και δημιουργήθηκε από μια αρκετά σταθερή εκλογική συμπεριφορά του σώματος.

Η επιλογή του κόμματος είχε γίνει πολύ πριν τις εκλογές. Οι λόγοι σε κάθε περίπτωση διαφορετικοί. Ο οπαδός του ΠΑΣΟΚ για παράδειγμα λειτουργούσε (και λειτουργεί) σαν μέλος κάποιας θρησκευτικής αίρεσης που τον έπεισε ότι ο νέος Μεσσίας θα έρθει στη γη φορώντας ζιβάγκο και συνδέθηκε τόσο πολύ με το κίνημα που Αυτός δημιούργησε, ώστε να το ακολουθήσει ως την μαζική αυτοκτονία. Ώρες ώρες φαίνεται πιο εύκολο να πειστεί ο Άνθιμος ότι δεν υπάρχει θεός παρά πασόκος να μην ψηφίσει ΠΑΣΟΚ. Πιο πιθανό να πείσεις τον Τάκη Τσουκαλά να γίνει βάζελος παρά τον Ανώνυμο Πρασινοφρουρό να απαρνηθεί το κόμμα του.

Από την άλλη ΝΔ ψήφιζαν κυρίως δύο κατηγορίες ανθρώπων. Όσοι ήταν ή ένιωθαν δεξιοί και όσοι απλά δεν λάδωσαν το εντεράκι τους επί ΠΑΣΟΚ. Άλλα για τη ΝΔ τα έχουμε πει πιο αναλυτικά.

Το ΚΚΕ εμφάνιζε πάντα μια σταθερότητα στα ποσοστά του, γεγονός που αποδεικνύει ότι είχε μια μάζα ψηφοφόρων που το επέλεγαν έχοντας κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό τους.

Αντίθετα ο ΣΥΝ ήταν ανέκαθεν το κόμμα της ψήφου ελεημοσύνης. Σε όλη τη δεκαετία του 90’ η κεντρική προεκλογική πρόταση του ΣΥΝ ήταν: «ψηφίστε μας να μπούμε στη Βουλή». Για κάποιο λόγο όλοι συνηγορούσαν ότι πρέπει να μπει ο ΣΥΝ στη βουλή, άσχετα αν ήταν ένα κόμμα το οποίο έφτανε στις εκλογές με μια ιδεολογικοπολιτική θολούρα. Όσοι δεν είχαν αποφασίσει τι θα ψηφίσουν ο ΣΥΝ ήταν μια καλή επιλογή, «γιατί θα είναι κρίμα να μην μπει στη Βουλή».

Η επιλογή ανταποκρινόταν σε μια πολύ χαλαρή ιδεολογικοπολιτική τοποθέτηση. Δεν ψήφιζαν ΣΥΝ μόνο ταγμένοι Αριστεροί, αλλά και άνθρωποι απηυδισμένοι από τα δύο μεγάλα κόμματα που έβρισκαν υπερβολικά, απολιθωμένα ή ουτοπικά αυτά που έλεγε το ΚΚΕ.

Σε αυτές τις εκλογές φαίνεται να «απενοχοποιείται» ο ψηφοφόρος του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ. Απαλλάσσεται από το «…ε δεν ήξερα τι άλλο να ψηφίσω και το έριξα στον ΣΥΝ» με το οποίο δικαιολογούσε την επιλογή του παλιότερα. Πλέον υπάρχουν πολλοί που υπερασπίζονται με θέρμη την επιλογή τους να ψηφίσουν το κόμμα του Τσίπρα. Συριζαίοι βγείτε από την ντουλάπα!

Ακόμα μεγαλύτερη διαφορά εμφανίζεται στους ψηφοφόρους των εξωκοινοβουλευτικών δυνάμεων. Συνήθως αυτοί που ψήφιζαν τα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα ήταν άνθρωποι τριών κατηγοριών:

–          Εντελώς απολιτίκ που απλά ψηφίζανε για πλάκα Βεργή ή Λεβέντη ή κάτι παρόμοιο

–          Κάποιοι πολύ «γαμάτοι τύποι» που ψήφιζαν κάτι που δεν δημιουργούσε εντάσεις και πολιτικά πάθη αλλά φαινόταν διαφορετικό (πχ. οικολόγους πριν γίνουν μόδα, Κυνηγούς ή κάτι παρόμοιο)

–          Υπερβολικά ψαγμένοι τύποι που ψήφιζαν ένα μικρό και τίμιο κόμμα, όμως ήταν οι μόνοι ψηφοφόροι του κόμματος που γνωρίζαμε, και ενίοτε ήταν οι μόνοι που γνώριζαν το κόμμα που ψηφίζανε. Αν έλεγες παλιά σε μια παρέα ότι ψήφισες Φιλελεύθερους, ΝΑΡ ή Μ-Λ ΚΚΕ, ίσως να σε κοιτούσαν σαν εξωγήινο νομίζοντας ότι κάνεις πλάκα ή ότι ψήφισες για πλάκα.

Στις ερχόμενες εκλογές ό,τι και να ψηφίσεις θα φανεί λογικό. Ό,τι και να ψηφίσεις είτε θα το ψηφίσει είτε θα έχει σκεφτεί να το ψηφίσει κάποιος φίλος ή γνωστός. Μεγάλες στιγμές για τους εξωκοινοβουλευτικούς. Μέχρι και η Χρυσή Αυγή που κάποτε θα ντρεπόσουν ακόμα και να ακουμπήσεις το ψηφοδέλτιό της, φαντάζει μια επιλογή. Φτάσαμε σε σημείο το κόμμα ενός επιχειρηματία να περνάει στην κοινή γνώμη ως μια ρεαλιστική φιλολαϊκή λύση για ανθρώπους που ζουν στην ανεργία και επιβιώνουν με τα κομμένα επιδόματα του ΟΑΕΔ.

Είμαστε στην εποχή που οι μετακινήσεις των ψηφοφόρων θα είναι τέτοιες που χρειάζεται τροχονόμος για να ρυθμίσει την κυκλοφορία. Ποτέ στο παρελθόν δεν υπήρχαν τόσες πιθανές επιλογές. Γεγονός που είναι αντιφατικό με το ποσοστό των αναποφάσιστων. Κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει τι θα βγάλει η κάλπη διότι πολύ απλά κάποιος που μέχρι προχτές δήλωνε νεοδημοκράτης μπορεί να ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ. Κάποιος που ψήφιζε ΠΑΣΟΚ μπορεί άνετα να ψηφίσει μέχρι και Χρυσή Αυγή. Κάποιος που ήταν απολιτίκ και είχε πειστεί ότι η αποχή είναι μαγκιά, μπορεί να ψηφίσει οτιδήποτε. Κάποιος που μπορεί στις προηγούμενες εκλογές να ψήφισε Κατμαν για πλάκα μάλλον θα το ξανασκεφτεί και θα λειτουργήσει αυτή τη φορά σαν άνθρωπος. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι σε αυτές τις εκλογές φαίνεται ότι αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο ψηφίζαμε. Λίγο η κρίση, λίγο τα κομμένα ρουσφέτια, λίγο ότι φάγαμε το αγγούρι αλλά δεν δροσιστήκαμε φαίνεται ότι θα αλλάξουν σε κάποιο βαθμό τη σχέση των ψηφοφόρων με τα κόμματά τους.

Μέχρι εκεί όμως. Ο ψηφοφόρος πρέπει να έχει στο μυαλό του ότι ποτέ οι εκλογές δεν άλλαξαν ριζικά τα πράγματα. Άλλωστε, αν οι εκλογές άλλαζαν τον κόσμο θα ήταν παράνομες…

Advertisements