Η θρησκεία και τα κλισέ

easter2007

Αν κάτι γίνεται πιο ενοχλητικό και από τις καμπάνες της Μεγάλης Παρασκευής, είναι τα κλισέ τόσο των θρήσκων, όσο και των άθρησκων. Πάμε να τα πάρουμε από την αρχή:

Έρχεται η Μεγάλη Εβδομάδα, και μεγάλη μάζα κόσμου ξεκινάει την νηστεία. Άντε να πεις οι γιαγιάδες και οι παππούδες έτσι έμαθαν έτσι κάνουν. Οι νεότεροι όμως συνεχίζουν μια υποκριτική παράδοση και αναπαράγουν την συνολική λαϊκή ηλιθιότητα. Το κάνουν όμως παραθέτοντας συχνά μια κλισέ δικαιολογία: «δεν το κάνω για θρησκευτικούς λόγους, για αποτοξίνωση το κάνω». Κόψε τις δικαιολογίες, είσαι απλά η γιαγιά σου σε πιο νέο σώμα και το γεγονός ότι έχεις smartphone δεν σε κάνει σύγχρονο άνθρωπο.

«Δεν πηγαίνω στην εκκλησία, πηγαίνω μόνο στην Ανάσταση για το έθιμο». Αν παραδεχόσουν τουλάχιστον ότι πηγαίνεις στην εκκλησία για να δεις κανένα ωραίο πρόσωπο θα ήσουν ειλικρινής. Δεν πηγαίνεις στην εκκλησία για το έθιμο, άλλωστε δεν μπαίνεις μέσα, περιμένεις να πάει 12 να πει ο παπάς ό,τι έχει να πει, να ανάψεις την λαμπάδα σου και να πας για μαγειρίτσα. Κανένα έθιμο δεν σε ενδιαφέρει, μόνο η κοπελίτσα από το διπλανό στενό που έσκασε με ένα κοντό φορεματάκι στην εκκλησία.

Λες ότι δεν πιστεύεις ιδιαίτερα και δεν είσαι σαν αυτούς τους φανατικούς. Πιστεύεις με έναν δικό σου τρόπο. Μάλιστα κάπου άκουσες και σου φάνηκε ψαγμένο το «όλοι κάπου πιστεύουμε, σε κάτι δικό μας» και το επαναλαμβάνεις κάθε φορά που ακολουθείς το αναχρονιστικό τελετουργικό μιας σάπιας, εκκοσμικευμένης εξουσίας την οποία πληρώνεις αδρά.

«Σημασία έχει να κάνεις καλές πράξεις», επαναλαμβάνεις άλλες φορές. Λίγο μετά παρκάρεις το αμάξι σου στη ράμπα των ανάπηρων, ρουφιανεύεις τον συνάδελφό σου, κλέβεις τον ανυποψίαστο πελάτη του μαγαζιού σου, κυνηγάς κανέναν πακιστανό και ψηφίζεις νεοναζί.

«Το νόημα των ημερών είναι η αγάπη». Άλλη μια συνηθισμένη βλακεία. Ας υποθέσουμε για την οικονομία της συζήτησης ότι υπάρχει ένα είδος συναισθήματος, η αγάπη, που με μεταφυσικό τρόπο μπορεί να φωλιάσει στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων παρά το γεγονός ότι στον κόσμο μας κυριαρχεί η εκμετάλλευση και οι διακρίσεις μεταξύ των ανθρώπων. Που είδες εσύ ρε πιστέ την αγάπη να έχει σχέση με τη θρησκεία σου; Στους πολέμους που έγιναν στο όνομα της; Στα γεμάτα μίσος κηρύγματα των παλιών και σύγχρονων εκπροσώπων της; Στα γεμάτα μίσος βλέμματα των φανατικών οπαδών της; Θα μου πεις ότι την αγάπη την δίδαξε ο Χριστός που ήταν καλός και αγαθός. Ψέμα! Ο Χριστός δίδαξε την υποταγή, δίδαξε την αποδοχή της εκμετάλλευσης, την νομιμοποίηση της βίας του ισχυρού με αντίτιμο την εγωιστική αιώνια σωτηρία. Καμία αγάπη δεν δίδαξε. Και στην τελική αν θέλεις να αγαπάς κάποιον δεν σε εμποδίζει κανείς. Μπορείς να το κάνεις και χωρίς να επικαλείσαι κάποια θρησκεία.

«Σε μια δύσκολη στιγμή όμως, λες Θεέ μου βοήθησέ με, άρα πιστεύεις». Ναι, και επίσης αν βάλει καμιά γκολάρα ο Μέσι λες «τι έκανε ο πούστης». Λες να νομίζει κανείς ότι ο Μέσι είναι ομοφυλόφιλος; Επίσης αν σε ότι λέμε κρύβεται μια υπόρρητη απόδειξη της ύπαρξης του θεού τότε εξήγησε μου τι ακριβώς μπορεί να αποδεικνύει το lol, c u, bb;

Αυτά κι άλλα πολλά σε έχουν κάνει ένα άθλιο υποταγμένο υποκείμενο. Αποδέχεσαι από τη θρησκεία ό,τι χρειάζεσαι για να δικαιολογήσεις την θέση σου, για να μην αισθάνεσαι τύψεις για την αθλιότητά σου. Για παράδειγμα αποδεχόμενος την πατριαρχική δομή της θρησκείας πιστεύεις –ακόμα κι αν δεν το δείχνεις πάντα- στην ανωτερότητα του άνδρα, γίνεσαι εύκολα σεξιστής, φαλλοκράτης ή υποταγμένη γυναίκα. Αποδέχεσαι την μοιρολατρία ότι «έτσι έχουν τα πράγματα» ή «αν θέλει ο θεός θα γίνει κάτι καλό και για εμάς», αντιμετωπίζοντας εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου ως αντικείμενο και όχι ως άνθρωπο. Εσύ που μια μέρα κάθε χρόνο πηγαίνεις στον επιτάφιο και όλες τις υπόλοιπες αναρωτιέσαι τι θα αλλάξει αν βγεις στο δρόμο.

Όμως και εμείς οι άθεοι και άθρησκοι έχουμε τα κλισέ μας. «Σέβομαι το θρησκευτικό συναίσθημα του άλλου…». Τι ακριβώς να σεβαστώ όταν γνωρίζω ή όταν θα έπρεπε να γνωρίζω πως και γιατί έχει καλλιεργηθεί αυτό το συναίσθημα; Δεν γεννήθηκε ποτέ κανένας άνθρωπος με το κουσούρι του θρησκευτικού συναισθήματος. Αυτό του το εγχάραξε μια συγκεκριμένη κοινωνία που τον θέλει υποταγμένο. Μια κοινωνία που θέλει τον άνθρωπο να υποτάσσεται στους νόμους της καθ’ εικόνα και καθ’ομοίωση της υποταγής στον θεό. Τον εκπαίδευσε αυτή η κοινωνία με τα κατηχητικά της, τα υποχρεωτικά θρησκευτικά, τον προσηλυτισμό, το πάντα υψηλό κοινωνικό στάτους που απολάμβαναν οι παπάδες, τα ήθη και τα έθιμά της, αλλά κυρίως με την καλλιέργεια της αντίληψης ότι είσαι δούλος και όσο πιο δούλος είσαι τόσο το καλύτερο.

Ωστόσο το να αποδεχτείς την αιτιολόγηση ότι οι άνθρωποι που πιστεύουν δεν φταίνε αλλά το κάνουν από συνήθεια, γιατί έτσι έμαθαν ή γιατί είναι ανίκανοι να σκεφτούν πέρα από το προφανές δεν είναι παρά μια ακόμα χαζή δικαιολογία. Και ο φασίστας έγινε φασίστας για κοινωνικούς ή ψυχολογικούς λόγους. Μπορείς να τον δικαιολογήσεις; Και αυτός που κακοποιεί την γυναίκα του τα παιδιά του ή τον σκύλο του κάποια δικαιολογία θα βρει.

Αυτή η ευκολία με την οποία αποδεχόμαστε την βλακεία, μπορεί να μας δίνει την ψευδαίσθηση της ανωτερότητας, αφού εμείς κατανοούμε κάτι που οι φτωχοί τω πνεύματι δεν μπορούν να κατανοήσουν, αλλά μας στερεί την δυνατότητα να τους αντιμετωπίσουμε ως κανονικούς ανθρώπους. Οπότε ας μην τρομάζουμε από την παντελή αδυναμία τους να συμπεριφερθούν ως κανονικοί άνθρωποι.

Advertisements

7 thoughts on “Η θρησκεία και τα κλισέ

  1. Το παρόν κείμενα είναι αντιδιαλεκτικό και γεμάτο από ιδεαλισμό. Ούτε ο Μαρξ, ούτε ο Ένγκελς (έχεις διαβάσει άραγε τον «πόλεμο των χωρικών στη γερμανία»;;; μάλλον όχι, αν το είχες διαβάσει μάλλον δεν θα έγραφες όλα τα παραπάνω), ούτε ο Λένιν, και πολύ περισσότερο, ούτε ο Στάλιν (για να μη πω για Κάστρο και Γκεβάρα.. έτσι;), δεν εγκλωβίστηκαν σε αστικοφιλελεύθερες αρλούμπες σαν και την παραπάνω…

    1. εννοείται πως είναι αντιδιαλεκτικό. Δεν είναι ούτε επιστημονικό ούτε καν κάποιο σοβαρό κείμενο αλλά, ας το πούμε, σατυρικό. Φυσικά και οι παραπάνω «αρλούμπες» δεν προήλθαν από σοβαρή ιστορική και θεωρητική εξέταση του θρησκευτικού φαινομένου.

  2. θα ήθελα να πω κι εγώ δυο φτωχές σκέψεις.Η εκκλησία είναι όπως το σχολείο πρέπει να υπάρχει ακόμη κι αν ο δάσκαλος δεν είναι φωτισμένος πρέπει να παρέχει ότι καλύτερο μπορεί αλλά για νατο κάνει αυτό ακόμη και υπο τις καλύτερες δυνατές συνθήκες απαιτείται η προσωπική του καθενός προαίρεση.
    Ο εκκλησιασμός είναι η επαφή με το σώμα της εκκλησίας δηλαδή τους ανθρώπους κυρίως όμως για το πνεύμα της δηλαδή το λειτουργικό και πνευματικό της έργο.
    Αν τίποτε απο αυτά δεν μπορούμε να κερδίσουμε ακόμη και η συνήθεια μπορεί κάποια στιγμή να μας ανοίξει το νού και τη καρδιά.
    Η νηστεία δεν είναι ούτε δίαιτα ούτε και απευθήνεται σε όλους με τον ίδιο τρόπο.Προσωπικά μια μόνο φορά στη ζωή μου κατάφερα να κρατήσω όλη τη μεγάλη Σαρακοστή και πληροφορώ ότι ήταν πραγματικά μια μεγάλη άσκηση,και ήταν η μόνη φορά που αντιλήφθηκα Ανάσταση επειδή μαζί με τη νηστεία παρακολούθησα και τις λειτουργίες αυτού του διαστήματος.
    Ενα έχω να πω ακόμη κι αν για λάθος λόγους κάνει κανείς κάτι καλό και πάλι καλό παραμένει αντιθέτως το να κάνεις το κακό για λάθος λόγους παραμένει κακό.
    Παρακαλώ μελετήστε καλύτερα τι το άξιο έχει η εκκλησία και βεβαίως απαγκιστρωθήται όσο είναι εφικτό απο τα κλισε των τράγων και λοιπών.
    Ο ίδιος ο Χριστός ίδρυσε την εκκλησία όπως και απέρριψε το ιερατείο που καταλήγει σε αυτό που σωστά αποκαλέσατε εκκοσμικευμένη εξουσία.Στην ουσία και συμφώνησε αλλά και διαφώνησε με τη μέση κοινή εικόνα που έχουμε για την εκκλησία.
    Ας κρατήσουμε άπο την εκκλησία όπως και απο το σχολείο τα θετικά και ας διαγράψουμε ή έστω ας παραμερίσουμε τα αρνητικά.
    Χριστός Ανέστη

  3. Όλως τυχαίως άνοιξα την ανάρτηση σου και μπαίνω στον πειρασμό να σε παρακαλέσω για την γνώμη σου (αφού πρώτα βέβαια διαβάσεις τα σχόλια), για σχολιασμούς που έκανα και επιθέσεις που δέχθηκα, σε ανάρτηση σχετικά με το «Άγιο Πάσχα», στο γνωστό blog Redfly Planet.
    http://redflyplanet.blogspot.com/2013/05/blog-post_4099.html

    1. Καλησπέρα. Αν κατάλαβα καλά από μια γρήγορη ανάγνωση των σχολίων το θέμα είναι ότι εσύ υποστηρίζεις ότι δεν θα έπρεπε να γιορτάζουμε το Πάσχα επειδή είναι εβραϊκή γιορτή και επειδή έχει μια αιμοβόρα διάσταση με το σφάξιμο των αρνιών.

      Στο πρώτο, στο γεγονός δηλαδή ότι δεν θα πρέπει να το γιορτάζουμε επειδή είναι εβραϊκό έχω να απαντήσω ότι δεν υπάρχει κανένα αμιγώς ελληνικό έθιμο. Πολλά από τα πιο δημοφιλή έθιμα έλκουν την καταγωγή τους από την τουρκοκρατία, όπως μεγάλο μέρος της παράδοσής μας, της κουζίνας μας, της γλωσσας μας ή της μουσικής μας.
      Στη ζωή δεν υπάρχει παρθενογένεση. Καμία θρησκεία δεν είναι ίδια σε κάθε χώρα, παρότι μιλάνε για τον ίδιο θεό ή ακολουθούν το ίδιο τελετουργικό. Οι ορθόδοξοι χριστιανοί της Ελλάδας διαφέρουν από τους Ρώσους και τους Αφρικανούς ομόδοξούς τους. Το ίδιο και σε μουσουλμανικές χώρες. Δες πχ. την διαφορά της Τουρκίας με το Αφγανιστάν. Κάθε θρησκεία λοιπόν, γειώνεται στις τοπικες εθνικές παραδόσεις, τις επηρεάζει και επηρεάζεται από αυτές. Το να ασκείς κριτική στον Χριστιανισμό επειδή είναι εβραϊκής καταγωγής είναι, κατά τη γνώμη μου, άκυρο. Για μένα δεν θα έπρεπε να υπάρχει καμία θρησκεία, παρά μόνο ως μουσειακό έκθεμα. Όμως αυτό είναι υπόθεση των ίδιων των ανθρώπων, του ίδιου του επιπέδου της πνευματικής και όχι μόνο ανάπτυξής τους. Όπως έλεγε και ο Μαρξ, η θρησκεία είναι ο απατηλός εκείνος ήλιος που περιστρέφεται γύρω από τον άνθρωπο, όσο ο άνθρωπος δεν περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του.

      Το δεύτερο μέρος του σχολίου σου σχετικά με την δολοφονία των αρνιών είναι επίσης κάτι συνδεδεμένο με την εθνική μας παράδοση. Και εμένα θα με ενοχλούσε αφάνταστα η εικόνα ενός νεογνού αρνιού να σφάζεται σε ένα εργοστάσιο παραγωγής κρέατος. Δεν είμαι βετζετέριαν ούτε υποστηρίζω την αποφυγή της κρεατοφαγίας. Έχω όμως από την παιδική μου ηλικία, όπως και πολλοί άλλοι, ως βίωμα την εικόνα της γιαγιάς μου να αποκεφαλίζει μια κότα ή να σφάζει ένα κόκκορα. Είναι μέρος της παράδοσής μας και δεν αλλάζει με την επίκληση στα καημένα τα ζωάκια. Αυτό που είναι το σημαντικό στην κρεατοφαγία είναι ο τρόπος που γίνεται, οι συνθήκες υγιεινής, και η ποιότητα του κρέατος. Με άλλα λόγια θα ήθελα να τρώω κρέας καλό, φτηνό και υγιεινό, και μαζί μου να μπορούν να το φάνε όλοι όσοι το έχουν ανάγκη. Πάντως το αρνί δεν το προτιμώ για να είμαι ειλικρινής και απορώ τι του βρίσκουν και το τρώνε οι υπόλοιποι.

      Ελπίζω να σε κάλυψα! Χρόνια πολλά!

      1. Δεν κατάλαβεςτίποτα.
        Το κεντριικό στοιχείο της «εορτής» του ΠΑΣΧΑ είναι η μαζική ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ των πρωτοτόκων νηπίων των Αιγυπτίων, εξ’ ού και το έθιμο της σφαγής των αμνοεριφίων.
        Αυτό γιορτάζουν οι Εβραιο-Χριστιανοί (ΚΑΙ οι Εβραίοι ΚΑΙ οι Χριστιανοί), αυτό πήγε να γιορτάσει στην Ιερουσαλήμ ο υιός του ΙΑΧΒΕ ΙΗΣΟΥΣ με τους μαθητές του.
        Τα εξηγώ όλα με κάθε λεπτομέρεια στην ανάρτηση που σχολίασα ΚΑΙ με λινκ παραπομπής σε επίσημη μετάφραση της ΕΞΟΔΟΥ κεφ. 12
        Τώρα αν το ρίχνεται στο vegetarian ή δε ξέρω που αλλού δεν είναι δικό μου φταίξιμο.
        Μην παραβλέπεις πως σχολίασα σε κομμουνιστικό Blog (Redfly Planet) με ερέθισμα την ανάρτηση με τα γνωστά Χριστιανο-Κομμουνιστικά περί θεανθρώπου ανάσταση=επανάσταση και λοιπά αηδιαστικά.

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.